21 Gru

Obowiązki ubezpieczyciela w procesie ustalania, przyznawania i wypłaty zadośćuczynienia z OC posiadacza pojazdu mechanicznego

 Rekomendacje
Wraz z Nowym Rokiem otrzymamy od Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) Rekomendacje dla zakładów ubezpieczeń dotyczące procesu ustalania i wypłaty zadośćuczynienia z tytułu szkody niemajątkowej z umów ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych (Rekomendacje). Ogłaszając jej tekst KNF oczekiwało, że wyznaczone standardy zostaną wdrożone przez towarzystwa ubezpieczeń najpóźniej do dnia 31 grudnia 2016 r. Czy tak się stało, przekonamy się niebawem.


Rekomendacje powstały w odpowiedzi na potrzebę zapewnienia jednolitości i przewidywalności w przyznawaniu zadośćuczynienia z tytułu szkody osobowej. Przepisy prawa nie regulują kryteriów ustalania zadośćuczynienia, czego konsekwencją są duże dysproporcje pomiędzy wypłacanymi zadośćuczynieniami a kwotami zasądzanymi przez sądy.

Według KNF ustalenie jednolitych standardów ma zagwarantować prawidłowe funkcjonowanie rynku finansowego, jego stabilność, bezpieczeństwo i budowanie zaufania. Kolejnym celem jest pomoc poszkodowanym w uzyskaniu zadośćuczynienia pokrywającego poniesioną szkodę, a także uniknięcie przez zakłady strat finansowych związanych z kosztami obsługi prawnej w związku ze sporem, w tym pokrycia w razie przegranej kosztów sądowych i zastępstwa procesowego, jak również odsetek za opóźnienie.

Dokument przygotowany przez KNF zawiera 21 rekomendacji i obejmuje 3 obszary:

  1. organizacja, zarządzanie, nadzór i kontrola nad procesem ustalania i wypłaty zadośćuczynienia
  2. sposób prowadzenia postępowania w zakresie ustalenia i wypłaty zadośćuczynienia
  3. sposób ustalania wysokości zadośćuczynienia

W pierwszym obszarze zobowiązuje ubezpieczycieli do:

  • stworzenia odpowiedniej struktury organizacyjnej służącej prawidłowemu funkcjonowaniu procesu ustalania i wypłaty zadośćuczynienia
  • rejestracji wdrożonych procedur (np. nagrywanie rozmów telefonicznych związanych) oraz ich regularnego udokumentowanego przeglądu i weryfikacji przez zarząd towarzystwa ubezpieczeń
  • zapewnienia funkcjonowania efektywnych, wewnętrznych systemów kontroli i audytu.

W drugim obszarze zobowiązuje ubezpieczycieli do:

  • kończenia postępowania albo wypłatą, albo ostatecznym stanowiskiem odmawiającym wypłacenia części lub całości zadośćuczynienia
  • wykazania się aktywnością w dążeniu do finału, bez czekania na wyrok sądu, jeśli mogą same ustalić swoją odpowiedzialność, przestrzegać terminów i nie zobowiązywać poszkodowanego do dostarczania dokumentów potrzebnych np. do ustalenia wysokości zadośćuczynienia, jeśli mogą to zrobić we własnym zakresie
  • zachowania przez likwidatorów szkód do należytej staranności w kontaktach w sprawie ustalania wysokości i wypłaty zadośćuczynienia, np. szczegółowe informowanie poszkodowanych o okolicznościach i podstawie prawnej odmowy wypłaty
  • rozważenia wszystkich okoliczności sprawy i poszanowania sytuacji życiowej poszkodowanego.

W trzecim obszarze zobowiązuje ubezpieczycieli do:

  • stosowania indywidualnej oceny kryteriów okoliczności wpływających na  wysokość zadośćuczynienia, tak aby odpowiadała doznanej szkodzie niemajątkowej i przedstawiła ekonomicznie odczuwalną wartość dla poszkodowanego (o ile go nie wzbogaca)
  • unikania rażących dysproporcji w przyznawanych zadośćuczynieniach i brania pod uwagę orzecznictwa SN oraz sądów powszechnych
  • brania pod uwagę istotnych okoliczności przy ocenie rozmiaru szkody niemajątkowej, m.in. nieodwracalność następstw uszkodzeń ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, czas trwania oraz stopień intensywności cierpień fizycznych i psychicznych, wiek poszkodowanego, utratę perspektyw na przyszłość
  • brania pod uwagę m.in. rozmiaru doznanego przez poszkodowanego bólu, cierpień oraz urazu psychicznego po śmierci najbliższego członka rodziny, wystąpienie zaburzeń psychicznych wywołanych śmiercią członka rodziny, trudności adaptacyjne związane z odnalezieniem się w nowej rzeczywistości, rodzaj i intensywność więzi łączących poszkodowanego ze zmarłym – przy zadośćuczynieniach dla najbliższych członków rodziny zmarłego dochodzonych na podstawie art. 446 § 4 k.c.
  • uwzględnienia bólu, cierpienia i poczucie krzywdy – w sprawach o zadośćuczynienie w związku z naruszeniem dóbr osobistych, dochodzonych na podstawie art. 448 w związku z art. 24 § 1 k. c.
  • indywidualnej ocenie więzi emocjonalnych uzasadniających uzyskanie zadośćuczynienia
  • obniżenia wysokości przyznanego zadośćuczynienia w przypadku przyczynienia się do powstania szkody
  • wypłaty odsetek za zwłokę w wypłacie zadośćuczynienia.

Rekomendacje są skierowane do polskich ubezpieczycieli. Jednakże, w obszarach 2 i 3, tj. w zakresie sposobu prowadzenia postępowania w zakresie ustalenia i wypłaty zadośćuczynienia oraz  wysokości zadośćuczynienia, rekomendacje powinny być również stosowane przez zagraniczne zakłady ubezpieczeń wykonujące na terytorium Polski działalność ubezpieczeniową na zasadach określonych w ustawie o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, w zakresie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów.

Rekomendacje wydawane przez KNF dla rynku finansowego stanowią tzw. soft law, czyli miękkie prawo, które nie mając charakteru wiążącego, posiada jednocześnie doniosłość prawną. Jest więc duża szansa, że Rekomendacje wpłyną pozytywnie na proces przyznawania zadośćuczynień.

Pozdrawiam,
Celina Perskiewicz

Zadośćuczynienie za wypadek Zadośćuczynienie za wypadek Zadośćuczynienie za wypadek Zadośćuczynienie za wypadek Zadośćuczynienie za wypadek Rekomendacje dla zakładów ubezpieczeń dotyczące procesu ustalania i wypłaty zadośćuczynienia z tytułu szkody niemajątkowej z umów ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych Rekomendacje dla zakładów ubezpieczeń dotyczące procesu ustalania i wypłaty zadośćuczynienia z tytułu szkody niemajątkowej z umów ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych Rekomendacje dla zakładów ubezpieczeń dotyczące procesu ustalania i wypłaty zadośćuczynienia z tytułu szkody niemajątkowej z umów ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych Odszkodowanie za wypadek Odszkodowanie za wypadek Odszkodowanie za śmierć osoby najbliższej Odszkodowanie za wypadek osoby najbliższej

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.